Algemene informatie

Scheiden of blijven?

Een scheiding is een grote en moeilijke beslissing. Voor je zover bent, ga je een lang proces van denken en overwegen door. Het is duidelijk dat je huwelijk niet goed meer is. Je voelt je opgesloten of er is voortdurend ruzie. Maar hoe weet je of het echt voorbij is? Misschien is je huwelijk nog te redden. Wat kan relatietherapie voor je betekenen?
 

Oorzaken

In Nederland eindigt één van de drie huwelijken in een scheiding. Dat is bij christelijke huwelijken helaas niet veel minder. Bij meer dan de helft van die scheidingen is de oorzaak een probleem in de communicatie tussen de partners. 'Het lukte niet meer om elkaar te bereiken', 'We hadden alleen nog maar ruzie', 'We hebben elkaar niets meer te vertellen'.

Seksuele problemen spelen bij een kwart van de stellen. In een behoorlijk groot aantal (zo'n 40 procent) is er sprake van overspel. Hierbij is het overspel niet altijd de primaire oorzaak van de scheiding. Het kan ook een gevolg zijn van de verwijdering tussen de partners.

Lees meer over overspel.

Daarnaast zijn er verschillende andere redenen om te scheiden.

  • Ziekte/psychisch lijden
  • Verslaving van één van de partners
  • Grote schulden
  • Agressie
  • Vernedering

In deze gevallen kan de scheiding worden gecompliceerd door de omstandigheden.

Lees meer over Geweld/verslaving/schulden

Lees meer over 'Kan ik scheiden van mijn psychisch zieke partner?' bij Veel gestelde vragen.
 

Scheidingssignalen

Een huwelijk bestaat uit twee mensen. Hoe goed die mensen ook bij elkaar passen, er zullen altijd momenten zijn waarop de relatie onder druk komt te staan. Grote veranderingen, verschil in ontwikkeling, voortdurende zorgen. Vaak worden dit soort momenten door jou en je partner verschillend beleefd, waardoor de verbondenheid onder druk komt te staan.

Prof. G.P. Hoefnagels noemt zulke momenten 'scheidingssignalen': het is erop of eronder. Gaan jullie er mee aan de slag door de verschillen te bespreken, dan kan zo'n gebeurtenis je relatie verdiepen en je huwelijk verstevigen. Laten jullie de zaken echter onbesproken, dan kan dat leiden tot verwijdering van elkaar. Voorbeelden zijn:

  • Verschillen in carrière
  • De geboorte van een kind
  • Ziekte
  • Financiële zorgen
  • Verhuizing
  • Psychische klachten
  • Overlijden van dierbaar persoon
  • Ontslag
  • Pensioen

Nu jullie relatie niet goed meer loopt, is het zinnig na te gaan wanneer de problemen zijn begonnen.
 

Uit balans

In een huwelijk wordt je identiteit deels bepaald door je partner. Daar is niets verkeerds aan, het is juist een gezonde manier om je relatie te integreren in je bestaan en je te verbinden aan de ander. Tenminste, zolang er een balans is tussen je eigen identiteit en die van je partner.

Je relatie kan echter uit balans raken, waardoor de ene partner meer ruimte inneemt en de andere partner minder. Meestal wordt dit veroorzaakt door een grote gebeurtenis (een scheidingssignaal) en is zo'n verschuiving in eerste instantie misschien een goede reactie.

Als jij bijvoorbeeld ziek wordt, zal je partner meer taken en verantwoordelijkheden naar zich toetrekken. Voor de korte termijn is dat een goede oplossing, omdat jij er door wordt ontlast. Op de lange duur kan er echter een blijvende disbalans in jullie relatie ontstaan, waar spanning uit voort komt. Jij voelt je bijvoorbeeld buitengesloten, omdat je partner alles heel goed alleen lijkt te kunnen. Terwijl je partner zich overvraagd voelt, omdat hij/zij alle lasten alleen moet dragen.
 

Scheiden of blijven?

Een echtscheiding is een moeilijke en stressvolle ervaring. Leuk scheiden bestaat niet. De gevolgen zijn levensontwrichtend. Alle bekende en vertrouwde patronen vallen weg. Als je besluit te gaan scheiden, breekt er aan zware tijd aan. Vraag je daarom af: is dat het echt waard?

Dat je relatie stroef loopt, is niet noodzakelijk een reden om te gaan scheiden. Elke relatie kent ups en downs. Vraag jezelf eens af:

  • Wanneer zijn de problemen begonnen? Zie je een duidelijke oorzaak?
  • Zou je verder willen als deze problemen er niet waren?
  • Kan er aan deze problemen gewerkt worden?
  • Denk terug aan jullie beginperiode. Kun je in je huidige partner de persoon van toen nog herkennen?
  • Zie je een toekomst met je partner?
  • Stel je een leven na de scheiding voor. Bevalt het je?

Ten diepste speelt de vraag of je nog wilt investeren in de relatie met je partner. Als jullie allebei bereid zijn met de problemen aan de slag te gaan, eventueel geholpen door een onafhankelijke derde, zijn veel emotionele en praktische problemen te overwinnen.
 

Relatietherapie

Je relatie kan op verschillende manieren uit balans raken. Veel problemen kunnen overwonnen worden, als je samen onderkent dat ze er zijn en beide oprecht bereid bent eraan te werken. Maar ook als de wil er is, kan het lastig zijn om er op een goede manier over te praten.

Relatietherapie kan dan uitkomst bieden. Communicatiepatronen kunnen worden doorbroken. Tijdens de therapie wordt niet gesproken over 'goed' of 'fout' en er zal geen schuldige worden aangewezen. De therapeut leert jullie naar elkaar te luisteren en open te staan voor de gevoelens en gedachten van de ander.

Misschien huiver je om de stap naar een relatietherapeut te zetten. Het kan voelen als falen dat je hulp nodig hebt. Misschien schaam je je ervoor. Bedenk echter dat deze gevoelens bij een echtscheiding nog veel groter zullen zijn. Dat kun je met deze stap wellicht voorkomen.

Hulp nodig? Klik op een van de logo’s onderaan deze pagina.

Veelgestelde vragen

Is mijn huwelijk te redden?

Veel problemen kunnen overwonnen worden, als je samen onderkent dat ze er zijn en beide oprecht bereid bent eraan te werken. 'We zijn uit elkaar gegroeid.' 'We maken alleen nog ruzie.' 'We vrijen nooit meer.' Relatietherapie kan in veel gevallen helpen om communicatieve, emotionele en seksuele problemen te bespreken. Tijdens de therapie wordt niet gesproken over 'goed' of 'fout' en er zal geen schuldige worden aangewezen. De therapeut leert jullie naar elkaar te luisteren en open te staan voor de gevoelens en gedachten van de ander.

Misschien huiver je om de stap naar een relatietherapeut te zetten. Het kan voelen als falen dat je hulp nodig hebt. Misschien schaam je je ervoor. Bedenk echter dat deze gevoelens bij een echtscheiding nog veel groter zullen zijn. Dat kun je met deze stap wellicht voorkomen.

Kijk voor aanbieders van relatietherapie op deze pagina.
 

Moeten we voor de kinderen bij elkaar blijven?

Het welzijn van kinderen wordt voor een groot deel bepaald door de mate waarin hun ouders ruzie maken. Hoe meer ruzie, hoe slechter het met het kind gaat. Voor de kinderen is de vraag 'scheiden of blijven' daarom niet de belangrijkste. De primaire vraag moet zijn: 'Hoe los ik de ruzie op?'

Een scheiding maakt geen einde aan ouderlijke ruzies. Vaak komen er juist meer ruzies bij. Het welzijn van de kinderen hangt af van de harmonie tussen de ouders. Het is dus in het belang van de kinderen om te leren communiceren zonder ruzie.

Lees meer over scheiden als ouders.
 

Kan ik scheiden van mijn psychisch zieke partner?

Het leven met een partner die lijdt aan een psychische aandoening is zwaar. Wanneer goede zorg en behandeling aanslaan kan een huwelijk goed zijn. Maar wanneer de behandeling niet aanslaat, de patiënt niet mee wil werken of de toestand zo ernstig is dat een langdurige opname noodzakelijk is en blijft, wordt het huwelijk ontwricht. De beslissing te willen scheiden van een partner met een psychische aandoening is meestal het sluitstuk van een moeilijk proces, waarin onvermogen, verdriet en schaamte, maar ook het verlangen naar rust en ruimte voor jezelf een rol spelen. Soms spelen ook financiële redenen mee.

Je kunt kiezen voor een 'echtscheiding' of een 'scheiding van tafel en bed'. De praktijk (de aanvraag, de procedure en de praktische gevolgen) is bij beide gelijk, maar bij een scheiding van tafel en bed blijven jullie wettelijk gezien wel getrouwd.

Bij de scheidingsprocedure wordt je partner gezien als iemand die persoonlijk niet (maximaal) kan opkomen voor zijn of haar belangen. Wanneer je advocaat het verzoek tot scheiding indient, zal de rechtbank daarom een advocaat toewijzen aan je partner. Die zal er op toezien dat je partners belangen niet worden geschaad. De beide advocaten zullen de scheiding afwikkelen.

Tips

Bespreek sleutelmomenten

Als je een scheiding overweegt, is er sprake van een verwijdering tussen jou en je partner. Als je de reden voor de verwijdering tussen jullie kunt achterhalen, is jullie huwelijk misschien nog te redden. De scheidingssignalen kunnen je helpen dat moment op te sporen.

Maak een lijst van alle levensveranderende momenten die jullie tijdens jullie huwelijk hebben doorgemaakt. Bespreek samen al die momenten. Hoe hebben jullie dat persoonlijk beleefd? Zijn er verschillen? Zijn jullie beide tevreden met de manier waarop jullie er mee om zijn gegaan?
 

Maak een actieplan

Onderzoek alle mogelijkheden die je hebt. Denk naast een scheiding aan blijven, in therapie gaan, tijdelijk ergens anders gaan wonen. Betrek daarbij zo veel mogelijk consequenties: voor jou, voor je partner, voor je kinderen, financieel, wonen, kerk.

Maak bij elke keus een actieplan. Welke acties moeten worden ondernomen als je deze keus maakt? Dit actieplan kan je helpen om de keus te maken. Welke acties zie je absoluut niet zitten en waarom niet? Als je tot een beslissing komt, heb je vast een plan.
 

Pas op met advies van anderen

Vrienden en familie die horen over je overwegingen, zullen geneigd zijn je te adviseren. De meeste mensen schrikken van de gedachte dat iemand gaat scheiden en willen dat voorkomen. Zij zullen je tips geven om je huwelijk te redden. Maar ze kunnen ook juist adviseren te gaan scheiden.

Hoe goed bedoelt ook, neem dat advies niet zomaar aan, maar onderzoek of het echt past bij jou, je partner en jullie situatie. Geen huwelijk is hetzelfde. Wat voor het ene stel werkt, werkt misschien helemaal niet voor jullie. Vrienden en familie zijn bovendien loyaal aan jou en daarom zijn ze niet zo objectief als ze misschien denken. Ook weet een buitenstaander nooit precies wat er in jullie relatie speelt.

Lees meer

 

  • Gelukkig getrouwd, gelukkig gescheiden
    Bemiddeling en overeenkomst bij trouwen en scheiden
    G.P. Hoefnagels
    Atlas contact, 2010.
  • Scheiden of blijven?
    Mira Kirshenbaum
    Uitg. De Arbeiderspers, Amsterdam.
    ISBN 90 295 2450 2


Hulp nodig? Klik op een van de logo's onderaan deze pagina.

Algemene informatie

Scheiden of blijven?

Tijdens de scheiding kun je nog steeds twijfels hebben. Een proefscheiding kan onderdeel van het denkproces zijn. Mediation kan er voor zorgen dat jullie anders naar elkaar gaan kijken. Je kunt de procedure stopzetten. Bij een scheiding van tafel en bed gaan jullie wel uit elkaar, maar blijft het huwelijk juridisch in stand.
 

Proefscheiding?

Als je samen een scheiding overweegt, kun je er over denken een proefperiode van gescheiden wonen te proberen. Dit kan soms voordelig zijn om even afstand te nemen en de dingen voor jezelf rustig op een rij te zetten.

Apart wonen neemt onvermijdelijk verwijdering tussen jullie met zich mee. Dit kan fijn zijn, omdat de spanning tussen jullie er dan ook niet is. Maar als je op de lange duur juist verder wilt met je huwelijk, is het raadzaam tijdens deze proefperiode wel samen in therapie te gaan. Patronen en problemen die tot deze tijdelijke oplossing hebben geleid kunnen worden besproken, zodat er werkelijk iets kan veranderen in jullie relatie.

Maak voor de proefscheiding afspraken over een aantal praktische zaken:

  • Wie gaat er weg? Waarheen?
  • Waar blijven de kinderen? Is er een bezoekregeling?
  • Hoe regelen jullie de extra financiële kosten?
  • Kan de uitwonende partner het huis zomaar binnengaan?

Een proefscheiding heeft geen juridische basis. Voor de wet blijven jullie gewoon getrouwd. Maar er zijn wel fiscale gevolgen verbonden aan het gescheiden wonen. Laat je daarover adviseren bij de belastingaangifte.
 

Kan ik de scheiding stoppen?

Tijdens de scheiding kunnen de twijfels blijven bestaan. Wanneer duidelijk wordt wat je zult verliezen, kunnen ook de goede jaren ineens weer boven komen. Je partner zal zich misschien op zijn of haar best laten zien, om de scheiding te voorkomen.

Wanneer jullie een mediator of scheidingsbemiddelaar in de arm nemen, zal deze vaak beginnen met het bespreken van de reden voor de scheiding, om er zeker van te zijn dat jullie allebei begrijpen waarom jullie of één van jullie tot deze beslissing is gekomen. Soms zijn de gesprekken met de mediator zo verduidelijkend, dat jullie bij nader inzien niet willen scheiden.

Als jullie het eens zijn over de beslissing niet te willen scheiden, kunnen jullie de procedure stoppen. De advocaat zal het verzoekschrift tot echtscheiding niet indienen.
 

Scheiding van tafel en bed

Bij een scheiding van tafel en bed gaan jullie wel gescheiden leven, maar blijven jullie voor de wet getrouwd. Het gaat om een langdurige situatie met een juridische basis.

De procedure voor een scheiding van tafel en bed is vrijwel gelijk aan die van een echtscheiding. Een advocaat moet het verzoek indienen bij de rechtbank en jullie moeten bindende afspraken maken over wonen, kinderen, alimentatie, geld en pensioen. Na de scheiding zijn jullie fiscaal onafhankelijke personen geworden, maar voor de wet blijven jullie wel getrouwd.

Je kunt hiervoor kiezen als je zeker bent dat jullie relatie niet meer te redden is, maar je religieuze bezwaren hebt tegen een echtscheiding. Je kunt na een scheiding van tafel en bed niet met een ander trouwen, omdat je nog steeds getrouwd bent.

Veelgestelde vragen

Is mijn huwelijk te redden?

Veel problemen kunnen overwonnen worden, als je samen onderkent dat ze er zijn en beide oprecht bereid bent eraan te werken. 'We zijn uit elkaar gegroeid.' 'We maken alleen nog ruzie.' 'We vrijen nooit meer.' Relatietherapie kan in veel gevallen helpen om communicatieve, emotionele en seksuele problemen te bespreken. Tijdens de therapie wordt niet gesproken over 'goed' of 'fout' en er zal geen schuldige worden aangewezen. De therapeut leert jullie naar elkaar te luisteren en open te staan voor de gevoelens en gedachten van de ander.

Misschien huiver je om de stap naar een relatietherapeut te zetten. Het kan voelen als falen dat je hulp nodig hebt. Misschien schaam je je ervoor. Bedenk echter dat deze gevoelens bij een echtscheiding nog veel groter zullen zijn. Dat kun je met deze stap wellicht voorkomen.

Kijk voor aanbieders van relatietherapie bij Hulp nodig?.
 

Moeten we voor de kinderen bij elkaar blijven?

Het welzijn van kinderen wordt voor een groot deel bepaald door de mate waarin hun ouders ruzie maken. Hoe meer ruzie, hoe slechter het met het kind gaat. Voor de kinderen is de vraag 'scheiden of blijven' daarom niet de belangrijkste. De primaire vraag moet zijn: 'Hoe los ik de ruzie op?'

Een scheiding maakt geen einde aan ouderlijke ruzies. Vaak komen er juist meer ruzies bij. Het welzijn van de kinderen hangt af van de harmonie tussen de ouders. Het is dus in het belang van de kinderen om te leren communiceren zonder ruzie.

Lees meer over scheiden als ouders.
 

Kan ik scheiden van mijn psychisch zieke partner?

Het leven met een partner die lijdt aan een psychische aandoening is zwaar. Wanneer goede zorg en behandeling aanslaan kan een huwelijk goed zijn. Maar wanneer de behandeling niet aanslaat, de patiënt niet mee wil werken of de toestand zo ernstig is dat een langdurige opname noodzakelijk is en blijft, wordt het huwelijk ontwricht. De beslissing te willen scheiden van een partner met een psychische aandoening is meestal het sluitstuk van een moeilijk proces, waarin onvermogen, verdriet en schaamte, maar ook het verlangen naar rust en ruimte voor jezelf een rol spelen. Soms spelen ook financiële redenen mee.

Je kunt kiezen voor een 'echtscheiding' of een 'scheiding van tafel en bed'. De praktijk (de aanvraag, de procedure en de praktische gevolgen) is bij beide gelijk, maar bij een scheiding van tafel en bed blijven jullie wettelijk gezien wel getrouwd.

Bij de scheidingsprocedure wordt je partner gezien als iemand die persoonlijk niet (maximaal) kan opkomen voor zijn of haar belangen. Wanneer je advocaat het verzoek tot scheiding indient, zal de rechtbank daarom een advocaat toewijzen aan je partner. Die zal er op toezien dat je partners belangen niet worden geschaad. De beide advocaten zullen de scheiding afwikkelen.

Tips

Bespreek sleutelmomenten

Als je een scheiding overweegt, is er sprake van een verwijdering tussen jou en je partner. Als je de reden voor de verwijdering tussen jullie kunt achterhalen, is jullie huwelijk misschien nog te redden. De scheidingssignalen kunnen je helpen dat moment op te sporen.

Maak een lijst van alle levensveranderende momenten die jullie tijdens jullie huwelijk hebben doorgemaakt. Bespreek samen al die momenten. Hoe hebben jullie dat persoonlijk beleefd? Zijn er verschillen? Zijn jullie beide tevreden met de manier waarop jullie er mee om zijn gegaan?
 

Maak een actieplan

Onderzoek alle mogelijkheden die je hebt. Denk naast een scheiding aan blijven, in therapie gaan, tijdelijk ergens anders gaan wonen. Betrek daarbij zo veel mogelijk consequenties: voor jou, voor je partner, voor je kinderen, financieel, wonen, kerk.

Maak bij elke keus een actieplan. Welke acties moeten worden ondernomen als je deze keus maakt? Dit actieplan kan je helpen om de keus te maken. Welke acties zie je absoluut niet zitten en waarom niet? Als je tot een beslissing komt, heb je vast een plan.
 

Pas op met advies van anderen

Vrienden en familie die horen over je overwegingen, zullen geneigd zijn je te adviseren. De meeste mensen schrikken van de gedachte dat iemand gaat scheiden en willen dat voorkomen. Zij zullen je tips geven om je huwelijk te redden. Maar ze kunnen ook juist adviseren te gaan scheiden.

Hoe goed bedoelt ook, neem dat advies niet zomaar aan, maar onderzoek of het echt past bij jou, je partner en jullie situatie. Geen huwelijk is hetzelfde. Wat voor het ene stel werkt, werkt misschien helemaal niet voor jullie. Vrienden en familie zijn bovendien loyaal aan jou en daarom zijn ze niet zo objectief als ze misschien denken. Ook weet een buitenstaander nooit precies wat er in jullie relatie speelt.

Lees meer

 

  • Scheiden of blijven?
    Mira Kirshenbaum
    Uitg. De Arbeiderspers, Amsterdam.
    ISBN 90 295 2450 2


Hulp nodig? Klik op een van de logo's onderaan deze pagina.

Een samenwerking van:

Christelijke Hogeschool Ede