Algemene informatie

Scheiden als ouders

Jullie gaan scheiden. Dat is allereerst een zaak van jullie tweeën. Maar als jullie ouders zijn, zijn er voor de kinderen grote gevolgen. Een scheiding is voor kinderen altijd een levensveranderende gebeurtenis. Hoe kun je er samen voor zorgen dat je in de omstandigheden de best mogelijke voorwaarden voor hen schept?

Voor de scheiding spelen de kinderen een rol in jullie overwegingen. Moeten jullie voor de kinderen bij elkaar blijven of is een scheiding beter? Als het tot een scheiding komt, zullen jullie dat samen aan de kinderen moeten vertellen.
 

Moeten we voor de kinderen bij elkaar blijven?

Een scheiding is niet zonder gevolgen voor kinderen. Uit onderzoek blijkt dat kinderen van gescheiden ouders meer kans hebben op problemen als depressieve gevoelens, gedragsproblemen en slechte prestaties op school. Cruciaal voor het ontstaan van zulke problemen blijkt de manier waarop ouders met elkaar omgaan.

Over het algemeen wordt het welzijn van kinderen voor een groot deel bepaald door de mate waarin hun ouders ruzie maken, of die ouders nu gescheiden zijn of niet. Hoe meer ruzie, hoe slechter het met het kind gaat.
 

GELUKKIG

V   Twee ouders zonder ouderlijke ruzie
V   Gescheiden ouders zonder ouderlijke ruzie
V   Twee ouders met veel ouderlijke ruzie
V   Gescheiden ouders met ouderlijke ruzie
V   Twee ouders met geweld in de gezinssituatie

ONGELUKKIG


Voor de kinderen is de vraag 'scheiden of blijven' daarom niet de belangrijkste. De primaire vraag moet zijn: 'Hoe los ik de ruzie op?' Een scheiding maakt niet vanzelfsprekend een einde aan ouderlijke ruzies. Vaak komen er juist meer ruzies bij. Dan wordt de situatie voor de kinderen nog slechter.

Het is in het belang van de kinderen om te leren communiceren zonder ruzie. Bespreek daarom samen de mogelijkheid van relatietherapie of bemiddeling. Ook als je niet met elkaar verder kunt, kan dit je helpen om harmonieus met elkaar om te gaan.
 

Wanneer vertel je het de kinderen?

Kinderen hebben vooral belang bij duidelijkheid. Veel ouders wachten daarom tot ze een aantal zaken duidelijk hebben: bij wie de kinderen gaan wonen, waar de andere ouder gaat wonen, of ze op school kunnen blijven. Je kunt de kinderen dan gelijk iets over de consequenties van de scheiding vertellen.

Toch zijn er ook redenen om al eerder met je kinderen aan tafel te gaan zitten.

  • Als er veel spanningen zijn thuis
  • Als je oudere kinderen (pubers en volwassen kinderen) hebt
  • Als de kinderen van iemand anders dreigen te horen dat jullie gaan scheiden

Lees meer over praten met kinderen.
 

Hoe vertel je het aan de kinderen?

Wanneer jij en je partner verder kunnen, komt de volgende moeilijke stap: het vertellen aan de kinderen. Hun hele wereld zal anders worden door jullie besluit. Dat kun je niet makkelijk voor ze maken, maar je helpt ze enorm door rustig en duidelijk te zijn en GEEN ruzie te maken. Een paar tips voor je gesprek met de kinderen.

  • Doe het gesprek SAMEN
  • Praat ALLEBEI
  • Vertel het alle kinderen op hetzelfde moment
  • Wees duidelijk, ook over de consequenties. Maak het niet mooier
  • Laat geen ruimte voor hoop dat het toch nog goed komt
  • Laat de schuldvraag buiten beschouwing
  • Benadruk dat de scheiding op geen enkele manier de schuld van het kind is
  • Benadruk dat jullie allebei veel van het kind houden en dat ook na de scheiding zullen blijven doen

Lees meer over praten met kinderen

Veelgestelde vragen

Wie krijgt het ouderlijk gezag?

Als binnen een huwelijk een kind wordt geboren, krijgen beide ouders vanzelf ouderlijk gezag. Dit betekent dat je de plicht en het recht hebt om:

  • Het kind te verzorgen en op te voeden
  • Verantwoordelijkheid te dragen voor lichamelijk en geestelijk welzijn
  • De band tussen kind en andere ouder te bevorderen

Wanneer de ouders gaan scheiden, blijft het ouderlijk gezag gelden voor beide ouders. Hiervan wordt alleen afgeweken als er een onaanvaardbaar risico voor het kind wordt geconstateerd. Als jullie relatie zo slecht is, dat het kind er hinder van ondervindt bijvoorbeeld of als een van de ouders op persoonlijke gronden ongeschikt wordt verklaard.

In de meeste gevallen blijft het ouderlijk gezag gehandhaafd voor jullie beiden. De niet-inwonende ouder heeft dus evenveel rechten en plichten ten opzichte van het kind. Dit betekent dat jullie over zorg en opvoeding moeten overleggen. Daarbij blijven jullie verplicht het contact met de andere ouder te bevorderen.
 

Is een omgangsregeling verplicht?

Ja. Jullie hebben allebei een zorgplicht ten opzichte van het kind. Jullie moeten daarom allebei een bijdrage leveren aan de zorg en de opvoeding van het kind. Een onderdeel van de zorgplicht is bovendien dat jullie verplicht zijn de omgang tussen het kind en de andere ouder te bevorderen. Ook een ouder die geen ouderlijk gezag heeft, heeft in de meeste gevallen recht op omgang met het kind.

Maak duidelijke afspraken over de omgangsregeling. Welke dagen is het kind bij de een en welke bij de ander. Hoe dragen jullie het kind over en waar? Kom je afspraken na en voer hierover geen discussies. Bespreek eventuele veranderingen in de omgangsregeling niet waar de kinderen bij zijn.
 

Moet ik mijn kinderen in de omgangsregeling betrekken?

Jonge kinderen zijn volledig afhankelijk van jullie als ouders. Zij hebben vooral baat bij duidelijkheid. Zij moeten niet in een positie worden gebracht, waarin zij moeten kiezen tussen hun ouders. Er kan dan gemakkelijk een loyaliteitsconflict ontstaan, waardoor het kind zich schuldig voelt, welke keus het ook maakt. Beslis zelf en leg duidelijk uit hoe de regeling werkt.

Oudere kinderen kunnen wel een stem hebben in de omgangsregeling. Wanneer de rechtbank uitspraak moet doen over de omgangsregeling, spreekt zij met kinderen van 12 jaar en ouder. Deze kinderen kunnen ook bezwaar maken wanneer de omgangsregeling hen niet bevalt. Het is daarom verstandig met hen te spreken voordat er afspraken worden gemaakt.

In beide gevallen geldt: maak de omgangsregeling inzichtelijk voor het kind. Houd je altijd aan de afspraken en verander de regeling niet te snel. Zo kan het kind wennen aan de nieuwe situatie.

Tips

Wees eensgezind

Voor de kinderen is de scheiding een moeilijke stap die ze niet zomaar kunnen bevatten. Maak het voor hen makkelijker door hetzelfde verhaal te vertellen en te blijven vertellen. Spreek met elkaar af op welke manier jullie het besluit zullen verwoorden. Houd je daar aan en geef niet je partner de schuld.

Bereid je er op voor dat de kinderen boos en verdrietig zullen zijn. Geef ruimte aan deze emoties, zonder ze te verzwaren met je eigen boosheid of teleurstelling. Laat hen weten dat jullie begrijpen dat ze boos en verdrietig zijn, maar dat jullie nog steeds even veel van hen houden.
 

Preventieve hulp

Een scheiding is voor kinderen een grote verandering. Ze moeten veel verwerken, wennen aan een nieuwe situatie, omgaan met allerlei moeilijke emoties. Uit onderzoek is gebleken dat kinderen baat hebben bij het volgen van een groep waarin zij onder begeleiding kunnen praten met andere 'scheidingskinderen'.

Er zijn meerdere instanties die preventieve hulpprogramma's aanbieden, bijvoorbeeld het zandkastelenprogramma of het KIESprogramma (Kinderen In EchtscheidingsSituatie). Door samen te praten begrijpen kinderen meer van de scheiding, kunnen ze hun emoties beter hanteren en bouwen ze een betere relatie op met beide ouders.

Lees meer

 

  • KIES
    Kinderen in echtscheidingssituaties
    Expertise Centrum Kind en Scheiding

  • Zandkastelen
    ...en de kinderen scheiden mee
    nederlands mediation instituut



Hulp nodig? Klik op een van de logo's onderaan deze pagina.

Algemene informatie

Scheiden als ouders

Jullie gaan scheiden. Dat is allereerst een zaak van jullie tweeën. Maar als jullie ouders zijn, zijn er voor de kinderen grote gevolgen. Een scheiding is voor kinderen altijd een levensveranderende gebeurtenis. Hoe kun je er samen voor zorgen dat je in de omstandigheden de best mogelijke voorwaarden voor hen schept?

Tijdens en na de scheiding blijven jullie samen verantwoordelijk voor de zorg en de opvoeding van de kinderen. Stel een ouderschapsplan op waarin duidelijke afspraken worden gemaakt. Leer zonder ruzie communiceren. Gun je kind beide ouders en voorkom een loyaliteitsconflict.
 

Ouderschapsplan

Ouders hebben een zorgplicht ten opzichte van hun kinderen. Deze zorgplicht blijft ook na de scheiding voor beide ouders bestaan. Over hoe de zorgtaken verdeeld worden, moeten afspraken worden gemaakt. In de wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding is vastgelegd dat ouders een ouderschapsplan moeten opstellen, waarin zij afspraken vastleggen. Als jullie overeenstemming over dit plan bereiken, zal het in de meeste gevallen door de rechter worden overgenomen. Als jullie niet tot overeenstemming kunnen komen, zal de rechter beslissen.

In het ouderschapsplan worden een aantal dingen vastgelegd.

  • Waar gaan de kinderen wonen?
  • Hoe is de omgangsregeling afgesproken?
  • Hoe informeren de ouders elkaar over de kinderen?
  • Afspraken over de financiën


Ook nu nog: twee ouders!

Jullie zijn als partners uit elkaar gegroeid. De liefde is weg en waarschijnlijk zijn er daarvoor in de plaats veel negatieve gevoelens gekomen. Maar voor je kinderen geldt dat niet. Zij houden van jullie allebei, maar door de scheiding verandert de omgang en relatie met jullie.

Ze kunnen bang zijn dat ze één van de ouders kwijtraken. Het is daarom belangrijk dat ze weten en aan jullie merken dat jullie allebei van hen houden en voor hen blijven zorgen en dat jullie het contact met de ander niet zullen verhinderen. Vecht niet om de liefde van het kind en voorkom loyaliteitsconflicten.

Je kunt je kind hierin helpen door:

  • Geen ruzie met je partner te maken
  • Niet negatief over je partner te spreken
  • Je kind niet als boodschapper in te zetten
  • Je kind niet uit te horen over de situatie van je partner
  • De situatie bij jou en bij je partner niet te vergelijken
  • Niet te morrelen aan de omgangsregeling
  • Niet negatief te praten over een nieuwe partner van je ex

Veelgestelde vragen

Wie krijgt het ouderlijk gezag?

Als binnen een huwelijk een kind wordt geboren, krijgen beide ouders vanzelf ouderlijk gezag. Dit betekent dat je de plicht en het recht hebt om:

  • Het kind te verzorgen en op te voeden
  • Verantwoordelijkheid te dragen voor lichamelijk en geestelijk welzijn
  • De band tussen kind en andere ouder te bevorderen

Wanneer de ouders gaan scheiden, blijft het ouderlijk gezag gelden voor beide ouders. Hiervan wordt alleen afgeweken als er een onaanvaardbaar risico voor het kind wordt geconstateerd. Als jullie relatie zo slecht is, dat het kind er hinder van ondervindt bijvoorbeeld of als een van de ouders op persoonlijke gronden ongeschikt wordt verklaard.

In de meeste gevallen blijft het ouderlijk gezag gehandhaafd voor jullie beiden. De niet-inwonende ouder heeft dus evenveel rechten en plichten ten opzichte van het kind. Dit betekent dat jullie over zorg en opvoeding moeten overleggen. Daarbij blijven jullie verplicht het contact met de andere ouder te bevorderen.
 

Is een omgangsregeling verplicht?

Ja. Jullie hebben allebei een zorgplicht ten opzichte van het kind. Jullie moeten daarom allebei een bijdrage leveren aan de zorg en de opvoeding van het kind. Een onderdeel van de zorgplicht is bovendien dat jullie verplicht zijn de omgang tussen het kind en de andere ouder te bevorderen. Ook een ouder die geen ouderlijk gezag heeft, heeft in de meeste gevallen recht op omgang met het kind.

Maak duidelijke afspraken over de omgangsregeling. Welke dagen is het kind bij de een en welke bij de ander. Hoe dragen jullie het kind over en waar? Kom je afspraken na en voer hierover geen discussies. Bespreek eventuele veranderingen in de omgangsregeling niet waar de kinderen bij zijn.
 

Moet ik mijn kinderen in de omgangsregeling betrekken?

Jonge kinderen zijn volledig afhankelijk van jullie als ouders. Zij hebben vooral baat bij duidelijkheid. Zij moeten niet in een positie worden gebracht, waarin zij moeten kiezen tussen hun ouders. Er kan dan gemakkelijk een loyaliteitsconflict ontstaan, waardoor het kind zich schuldig voelt, welke keus het ook maakt. Beslis zelf en leg duidelijk uit hoe de regeling werkt.

Oudere kinderen kunnen wel een stem hebben in de omgangsregeling. Wanneer de rechtbank uitspraak moet doen over de omgangsregeling, spreekt zij met kinderen van 12 jaar en ouder. Deze kinderen kunnen ook bezwaar maken wanneer de omgangsregeling hen niet bevalt. Het is daarom verstandig met hen te spreken voordat er afspraken worden gemaakt.

In beide gevallen geldt: maak de omgangsregeling inzichtelijk voor het kind. Houd je altijd aan de afspraken en verander de regeling niet te snel. Zo kan het kind wennen aan de nieuwe situatie.

Tips

Wees eensgezind

Voor de kinderen is de scheiding een moeilijke stap die ze niet zomaar kunnen bevatten. Maak het voor hen makkelijker door hetzelfde verhaal te vertellen en te blijven vertellen. Spreek met elkaar af op welke manier jullie het besluit zullen verwoorden. Houd je daar aan en geef niet je partner de schuld.

Bereid je er op voor dat de kinderen boos en verdrietig zullen zijn. Geef ruimte aan deze emoties, zonder ze te verzwaren met je eigen boosheid of teleurstelling. Laat hen weten dat jullie begrijpen dat ze boos en verdrietig zijn, maar dat jullie nog steeds even veel van hen houden.
 

Preventieve hulp

Een scheiding is voor kinderen een grote verandering. Ze moeten veel verwerken, wennen aan een nieuwe situatie, omgaan met allerlei moeilijke emoties. Uit onderzoek is gebleken dat kinderen baat hebben bij het volgen van een groep waarin zij onder begeleiding kunnen praten met andere 'scheidingskinderen'.

Er zijn meerdere instanties die preventieve hulpprogramma's aanbieden, bijvoorbeeld het zandkastelenprogramma of het KIESprogramma (Kinderen In EchtscheidingsSituatie). Door samen te praten begrijpen kinderen meer van de scheiding, kunnen ze hun emoties beter hanteren en bouwen ze een betere relatie op met beide ouders.

Lees meer

 

  • KIES
    Kinderen in echtscheidingssituaties
    Expertise Centrum Kind en Scheiding

  • Zandkastelen
    ...en de kinderen scheiden mee
    nederlands mediation instituut



Hulp nodig? Klik op een van de logo's onderaan deze pagina.

Een samenwerking van:

Christelijke Hogeschool Ede