Column

    Annet Westerink

    Grootouders na de echtscheiding

    Anna (68) en Bert (70) vertellen verdrietig hun verhaal. Onlangs heeft hun zoon Maarten verteld dat hij en zijn vrouw Mirjam gaan scheiden. Anna en Bert zijn verbijsterd over dit nieuws. Natuurlijk, het was echt niet altijd rozengeur en maneschijn in het drukke gezin, maar toch, dit hadden ze nooit verwacht.

    Na dit nieuws is Maarten het huis uitgegaan en blijven de kinderen bij Mirjam wonen. Anna en Bert kunnen het nog niet bevatten. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Waar ze het meest over inzitten zijn de kleinkinderen, die hebben hier niet voor gekozen. Hun jeugd wordt hierdoor gestempeld. Anna en Bert voelen zich machteloos. En, hoe zal het in de toekomst gaan met hun contact met Mirjam en de kinderen? Met de feestdagen? En verjaardagen? De logeerpartijen en het jaarlijkse familieweekend? Onzekerheid maakt zich van hen meester, alle vanzelfsprekendheden vallen opeens weg. Hoe moeten ze hiermee omgaan? En wat kunnen ze voor hun kleinkinderen betekenen?

    Niet alleen het betreffende gezin wordt getroffen door de echtscheiding, maar ook de directe familie, in het bijzonder de grootouders. Zij zien pijn en verdriet bij hun kinderen en kleinkinderen, wat henzelf weer raakt. Zij hebben verdriet over hun verdriet. Ze zijn boos, verdrietig, teleurgesteld, kunnen het niet bevatten. Zij moeten hun wensen en verwachtingen van een gelukkig gezinsleven voor hun kinderen en kleinkinderen loslaten. Zij moeten omgaan met de emoties van hun kinderen en kleinkinderen en die van henzelf. Kortom, zij zitten ook in een rouwproces.

    Door de bloedband zijn grootouders, na ouders, broertjes en zusjes, het meest verbonden met hun kleinkind. Met de scheiding komt de relatie tussen grootouders en hun kleinkinderen vaak onder druk te staan. Het kan soms ingewikkeld worden om goed contact met de kleinkinderen te houden ook al is de wil en de wens er wel. Uit onderzoek blijkt dat echtscheiding bij 1 op de 10 gevallen leidt tot een volledige contactbreuk met de kleinkinderen. Terwijl juist de band tussen grootouders en kleinkinderen zo speciaal kan zijn. Kleinkinderen voelen zich bij grootouders vaak welkom en geborgen. Grootouders kunnen hun kleinkind een stuk onvoorwaardelijke liefde en acceptatie bieden en daarmee veel betekenen in het leven van hun kleinkind.

    Tijdens het gesprek met Anna en Bert staan we stil bij wat de scheiding van hun zoon voor hén betekent en wat zij kunnen betekenen voor hun kleinkinderen. Wat dit laatste betreft, ook al zouden de contacten minder worden dan voorheen, zij kunnen wel investeren in de kwaliteit van de relatie. Zij kunnen hun kleinkinderen een luisterend oor bieden en hen erkenning geven voor de ingrijpende veranderingen die zij meemaken. Zij kunnen hen extra aandacht geven (een knuffel, een kaartje, een appje) en hen afleiding bieden. Van wezenlijk belang is dat Bert en Anna zich onpartijdig en neutraal opstellen en geen nare dingen zeggen over de ouders. Kinderen hebben het nodig om loyaal te kunnen zijn naar beide ouders! Anna en Bert realiseren zich dat zij in deze moeilijke fase van hun familieleven een belangrijke steunbron kunnen zijn voor hun kleinkinderen. Samen gaan zij de uitdaging aan om hier op hun manier vorm aan te geven.

    Annet Westerink is maatschappelijk werker bij Elan Barneveld. Zij is KIES-coach en geeft groepen voor kinderen van gescheiden ouders. Ook houdt zij voorlichtings- en lotgenotenbijeenkomsten voor ouders en grootouders.

    Een samenwerking van:

    Christelijke Hogeschool Ede